Opaska na szydełku dla dziewczynki powinna osłaniać uszy, trzymać się na głowie i nie zostawiać mocnego śladu na czole. O dopasowaniu decydują przede wszystkim sprężystość włóczki i długość gotowego pasa, a nie sam wiek dziecka. Najprostszy model powstaje z prostokąta wykonanego półsłupkami za tylną nitkę oczka. Taki ścieg tworzy prążki, dzięki którym opaska rozciąga się wzdłuż obwodu. Poniższy wzór pozwala wykonać model o szerokości około 7 cm i łatwo dopasować go do konkretnego pomiaru.
Włóczka na opaskę: miękkość to nie wszystko
Na pierwszą opaskę najlepiej wybrać gładką włóczkę o średniej grubości, orientacyjnie 100–140 m w 50 g. Oczka pozostają czytelne, a dzianina nie robi się przesadnie gruba. Włóczki z cekinami, długim włosiem i luźno skręconymi ozdobnymi nitkami utrudniają pracę oraz mogą drażnić okolice uszu.
Skład dopasowany do pory roku
Na chłodniejsze dni sprawdza się miękka wełna merino lub mieszanka wełny z akrylem. Wełna zapewnia ciepło i dobrze wraca do pierwotnego kształtu, a dodatek akrylu często ułatwia pielęgnację. Przed zakupem trzeba jednak sprawdzić zalecenia prania na banderoli – sam skład nie oznacza, że wyrób można prać w pralce.
Na wiosnę i łagodną jesień odpowiednia będzie mieszanka bawełny z akrylem. Czysta bawełna też nadaje się na opaskę, ale jest mniej sprężysta i może wyciągać się podczas noszenia. Nie należy więc przenosić na nią bez sprawdzenia wymiarów ustalonych dla wełnianej próbki.
Włóczkę warto przyłożyć do szyi lub wewnętrznej strony przedramienia. Jeśli wyraźnie drapie, nie będzie dobrym wyborem na element noszony przy czole. Przy znanej nadwrażliwości dziecka trzeba kierować się tolerowanym składem, a nie oznaczeniem „baby” na etykiecie.
Na prostą dziecięcą opaskę zwykle wystarcza 25–40 g włóczki, zależnie od rozmiaru, szerokości i grubości nitki. Jeden motek 50 g zazwyczaj zapewnia również zapas na próbkę oraz niewielką ozdobę. Przy pierwszym podejściu lepiej wybrać jasny kolor: łatwiej rozpoznać tylne nitki oczek i zauważyć pomyłkę.
Pomiar głowy i próbka, która zapobiega pruciu
Obwód głowy mierzy się miękką miarką krawiecką, prowadząc ją przez środek czoła i tył głowy, w miejscu przyszłej opaski. Miarka powinna przylegać, ale nie uciskać skóry. Włosy należy ułożyć tak, jak będą noszone pod gotowym wyrobem.
Ile centymetrów odjąć od obwodu?
Opaska ze sprężystej włóczki powinna być nieco krótsza niż obwód głowy. Dla opisanego ściegu rozsądnym punktem wyjścia jest około 5–8% mniej. Przy obwodzie 48 cm daje to pas długości mniej więcej 44–45,5 cm. To zakres do przymiarki, nie sztywna reguła dla każdej włóczki.
Przy mało elastycznej bawełnie różnica powinna być mniejsza. Zbyt krótka opaska nie stanie się wygodniejsza tylko dlatego, że da się ją mocno rozciągnąć. Jeśli po przymiarce uciska skronie albo zsuwa się ku górze, trzeba zwiększyć jej długość.
Próbkę należy wykonać dokładnie tym ściegiem, który będzie użyty w opasce: półsłupkami za tylną nitkę. Wystarczy fragment około 10 × 10 cm. Następnie trzeba go wyprać zgodnie z banderolą, wysuszyć na płasko i dopiero wtedy zmierzyć, ponieważ niektóre włóczki po kontakcie z wodą wyraźnie zmieniają wymiary.
W tym modelu liczba oczek określa szerokość opaski, a liczba rzędów – jej długość. Jeśli 14 półsłupków daje 7 cm, można wykorzystać podany niżej początek. Gdy próbka wychodzi szersza lub węższa, trzeba zmienić liczbę oczek, zamiast liczyć, że różnica zniknie przy zszywaniu.
Długość pasa mierzy się na płasko, bez rozciągania. Rozciągnięta dzianina może wyglądać na wystarczająco długą, choć po zszyciu będzie uciskała głowę.
Co przygotować przed rozpoczęciem pracy
Do podanej grubości włóczki zwykle pasuje szydełko 3,5–4,5 mm, ale ostatecznie rozmiar należy dobrać na podstawie próbki. Dzianina powinna być miękka i podatna na rozciąganie, bez sztywnych, ciasno zbitych oczek.
- Włóczka: jeden motek 50 g, najlepiej gładki i sprężysty.
- Szydełko: dopasowane do nitki oraz sposobu prowadzenia oczek.
- Miarka krawiecka i nożyczki.
- Igła dziewiarska z tępym końcem do zszycia oraz schowania nitek.
- Dwa znaczniki do oznaczenia pierwszego i ostatniego oczka rzędu.
We wzorze używane są oczka łańcuszka i półsłupki. Półsłupek powstaje przez wkłucie szydełka w oczko, wyciągnięcie nitki, a następnie przeciągnięcie kolejnego narzutu przez obie pętelki znajdujące się na szydełku.
Wzór krok po kroku: prążkowana opaska o szerokości około 7 cm
Przykład zakłada próbkę, w której 14 półsłupków daje około 7 cm szerokości. Dla głowy o obwodzie 48 cm można wstępnie zaplanować pas długości 45 cm. Ostateczną długość należy sprawdzić na dziecku przed połączeniem końców.
Od łańcuszka do gotowego pasa
Łańcuszek początkowy powinien być wykonany swobodnie. Zbyt ciasny utworzy twardą krawędź, która ograniczy rozciąganie opaski. Jeśli trudno utrzymać luźne oczka, sam łańcuszek można wykonać szydełkiem o pół rozmiaru większym.
Od drugiego rzędu szydełko wkłuwa się wyłącznie pod tylną nitkę oczka, czyli tę bardziej oddaloną podczas patrzenia na górną krawędź aktualnie przerabianego rzędu. Przednia nitka pozostaje wolna i tworzy charakterystyczny prążek.
Jedno oczko łańcuszka na początku rzędu służy wyłącznie do uzyskania odpowiedniej wysokości. Nie liczy się jako półsłupek. Pierwszy półsłupek należy wykonać w pierwszym oczku poprzedniego rzędu, bez pomijania go.
Po każdym rzędzie warto przeliczyć oczka, szczególnie przy obu brzegach. Stała liczba 14 półsłupków daje prosty pas. Jeśli zaczyna on zwężać się lub rozszerzać, przyczyną najczęściej jest pominięcie ostatniego oczka albo dodanie oczka w łańcuszku zwrotnym.
- Początek: wykonać 15 oczek łańcuszka.
- Rząd 1: wkłuć szydełko w drugie oczko od szydełka i wykonać półsłupek. Dalej przerobić po jednym półsłupku w każdym oczku – razem 14.
- Rząd 2: wykonać jedno oczko łańcuszka, obrócić robótkę i przerobić 14 półsłupków za tylną nitkę.
- Kolejne rzędy: powtarzać rząd 2, aż pas osiągnie zaplanowaną długość. Mierzyć go swobodnie rozłożonego na stole.
- Przymiarka: przyłożyć końce do siebie i sprawdzić dopasowanie. W razie potrzeby dorobić lub spruć kilka rzędów.
- Zakończenie: odciąć nitkę, pozostawiając około 35 cm do zszycia, i przeciągnąć ją przez ostatnią pętelkę.
Łączenie końców i ozdoba bez twardego zgrubienia
Krótkie brzegi pasa należy złożyć ze sobą bez skręcania opaski. Pozostawioną nitką połączyć odpowiadające sobie oczka obu krawędzi, prowadząc igłę kolejno przez obie warstwy. Szew powinien utrzymywać brzegi razem, ale nie ściągać ich w ciasny wałek.
Po zszyciu trzeba rozłożyć połączenie i lekko rozciągnąć dzianinę. Jeśli nitka szwu mocno napina się wcześniej niż reszta opaski, należy poluzować połączenie. Końcówki włóczki chowa się po lewej stronie, przeprowadzając je przez kilka centymetrów ściegu i zmieniając kierunek prowadzenia igły.
Najprostsza ozdoba to osobno wykonana, płaska szydełkowa kokarda. Można ją przyszyć nad szwem, mocując w kilku miejscach, tak aby nie odstawała i nie przesuwała się podczas noszenia. Lepiej zrezygnować z ciężkich aplikacji: obciążają przód i sprzyjają zsuwaniu się opaski.
W opasce dla małego dziecka nie należy stosować doklejanych koralików, guzików ani innych drobnych elementów, które mogą się oderwać i trafić do ust.
Pranie i kontrola dopasowania po wyschnięciu
Gotową opaskę należy wyprać zgodnie z zaleceniami producenta włóczki. Przy praniu ręcznym wystarczy delikatnie ugniatać ją w wodzie z odpowiednim środkiem, bez tarcia i wykręcania. Nadmiar wody najlepiej odcisnąć w ręczniku, a następnie suszyć wyrób na płasko, bez rozciągania.
Po wyschnięciu trzeba ponownie sprawdzić obwód i wygodę noszenia. Opaska powinna przylegać przy uszach, nie uciskać i nie wymagać ciągłego poprawiania. Jeśli po kilku założeniach wyraźnie się rozluźnia, można rozpruć szew, usunąć kilka rzędów i połączyć końce ponownie – dlatego warto zachować resztkę włóczki z tego samego motka.